Podcast: ‘Klaar terwijl u wacht’

“De ambitie is om zoveel mogelijk functies van de bibliotheek voor het publiek beschikbaar te stellen. Het moet een volwaardige bibliotheek zijn, ook in deze tijdelijke situatie. Dat is belangrijk voor de stad, voor de inwoners, voor onze bezoekers. We kunnen de bibliotheek niet 3 jaar missen.”  Dat vertelt Ronald van Herp in de derde en laatste aflevering van de podcastserie ‘Centrale Bibliotheek, op weg naar een nieuwe toekomst’ die AIR maakte in opdracht van de gemeente Rotterdam en de Bibliotheek Rotterdam.

In deze laatste aflevering van de podcastserie spreekt architectuurhistoricus Catja Edens over de tijdelijke bibliotheek. Dat doet ze met de projectleiders van de gemeente en de bibliotheek: Desirée Schouten en Ronald van Herp. En met de architecten van de tijdelijke huisvesting: Harrie van der Meijs van Rapp+Rapp (verantwoordelijk voor de architectuur) en Maaike Westinga van TenBrasWestinga (verantwoordelijk voor het interieur).

De Centrale Bibliotheek wordt vernieuwd van het najaar van 2025 tot het najaar van 2028. In die tijd kunnen bezoekers terecht op een tijdelijke locatie aan de Librijesteeg. Op 200 meter van de huidige bibliotheek wordt op dit moment een gemeentekantoor klaargemaakt om dienst te doen als tijdelijke bibliotheek. Dat brengt uitdagingen, maar ook kansen met zich mee.

Uitdagingen van het gebouw

Het pand aan de Librijesteeg is een oud-kantoorpand. Om de tijdelijke bibliotheek hierin te kunnen huisvesten, moeten flink wat aanpassingen worden gedaan, hoort Catja van Harrie van der Meijs. “Het pand bestaat nu uit veel verdiepingen met kantoortuinen. Het is best een lastige opgave om daar een bibliotheek in de stoppen”. Zo vertelt Van der Meijs dat de entreehal 1,4 miljoen mensen per jaar moet kunnen ontvangen, terwijl die nu berekend is op de 1.000 werkplekken van het kantoor. Er komen daarom extra trappen, nieuwe roltrappen en een houten constructie, waarmee er een extra vloer komt in de dubbelhoge entreehal, waardoor er betere verbindingen ontstaan in het gebouw.

Experimenteren

De tijdelijke bibliotheek biedt ook ruimte voor experimenten. Zo zit er in het gebouw aan de Librijesteeg een keuken die gebruikt kan worden voor koken, taal en ontmoeting. In de vernieuwde Centrale Bibliotheek komt ook een keuken terug, dus in de tijdelijke bibliotheek kan alvast ervaring worden opgedaan. Verder komen er allerlei nieuwe soorten van ontmoeten en ontwikkelen.

Luister aflevering drie: ‘klaar terwijl u wacht’.

Luister hier de eerste en tweede aflevering terug.

Het voorlopig ontwerp van de nieuwe Centrale Bibliotheek is goedgekeurd!

Het is officieel: de vernieuwing van de Centrale Bibliotheek van Rotterdam gaat door. De gemeenteraad keurt de voorlopige ontwerpen en de financiering voor de nieuwe bibliotheek en de tijdelijke huisvesting goed. Beide ontwerpen worden nu definitief gemaakt. Wil je meer weten over de vernieuwing? Kom dan van 29 juni tot en met 20 juli, iedere donderdag van 11:00 tot 12:00 uur langs bij het inloopspreekuur in de Centrale Bibliotheek (Werkplaats Vernieuwing, begane grond).

In de zomer van 2024 begint de verbouwing van het gebouw aan de Librijesteeg. Tijdens de vernieuwing van de Centrale Bibliotheek wordt dit 3 jaar lang het tijdelijke onderkomen. De verbouwing van de Centrale Bibliotheek start in het najaar van 2025 en als alles volgens plan verloopt, ben je in het najaar van 2028 weer welkom in de nieuwe bibliotheek aan de Hoogstraat.

Directeur Theo Kemperman is natuurlijk blij met het besluit van de gemeenteraad: “Eindelijk krijgt de trendsettende bibliotheek de uitstraling die het altijd al verdiend heeft, maar nooit eerder gekregen heeft door bezuinigingen tijdens de bouw in de jaren 80. Het gebouw wordt duurzamer dan we ooit hadden gehoopt. De ruimte rondom de bibliotheek verbindt het gebouw prachtig met de stad en de wereld van de bezoeker. Het ontwerp biedt ons alle flexibiliteit om de Rotterdammer tot in de verre toekomst te bieden wat nodig is.”

Vernieuwing van de Centrale Bibliotheek

Het ontwerpteam van Powerhouse Company, Atelier Oslo en Lundhagem zorgt ervoor dat je het gebouw na de vernieuwing nog herkent aan onder andere de gele buizen en het blauwe magazijn. Maar er verandert ook een hoop. Zo komt er meer ruimte om te lezen, werken of studeren. En komen er straks ingangen aan elke zijde. De nieuwe bibliotheek wordt een stuk lichter en alle fietsen rond het gebouw verdwijnen. Je fiets zet je straks in de ondergrondse stalling. Ook de ruimte rondom de bibliotheek wordt opnieuw ingericht en een stuk groener.

Podcast: ‘De toekomst van de bibliotheek, de bibliotheek van de toekomst’

“Hoe moet de bibliotheek van de toekomst eruitzien? Iedereen heeft het erover, alleen blijft het vaak bij algemene ideeën. Maar ik zie het als een uitgelezen kans om dit straks vorm te geven en ben heel erg blij om dit te gaan doen.” Dat vertelt Alice Vlaanderen in de tweede aflevering van de driedelige podcastserie ‘Centrale Bibliotheek, op weg naar een nieuwe toekomst’ die AIR maakte in opdracht van de gemeente Rotterdam en de Bibliotheek Rotterdam.

Vlaanderen is vanaf 1 juli directeur van de bibliotheek en heeft erg veel zin in de vernieuwing, zo vertelt ze aan architectuurhistoricus Catja Edens. “De meeste mensen zouden geen directeur willen zijn tijdens een grootschalige renovatie, ik zie dat anders. Ik zie het juist als een kans om de bibliotheek van de toekomst vorm te geven.”

In de aanloop naar de vernieuwing van de Centrale Bibliotheek was Vlaanderen een van de leden van de beoordelingscommissie. In de podcast legt ze uit hoe deze commissie te werk ging en dat ze in de loop van de tijd steeds meer van de bibliotheek is gaan houden.

Ontwerpteam over vernieuwing

De Centrale Bibliotheek in Rotterdam was bij de opening in 1983 de grootste bibliotheek van West-Europa. Nu, 40 jaar later is het gebouw aan vernieuwing toe. Architectuurhistoricus Catja Edens gaat over die vernieuwing in gesprek met het ontwerpteam van Powerhouse Company, Atelier Oslo en Lundhagem. Zij vertellen hoe ze de oorspronkelijke ideeën van de architecten Jaap Bakema en Hans Boot, nieuw leven inblazen. Architecten Sven Lund, Albert Richters en Nils Ole Brandtzæg gaan in het gesprek dieper in op hun keuzes en vertellen over de samenwerking.

Ook schuift Stefan Delva, landschapsarchitect en ontwerper van de buitenruimte van de bibliotheek aan. Hij legt uit hoe de buitenruimte nu nog vol stenen ligt, maar straks een mooie groene verbinding met de stad en bibliotheek is.

Rondje door het gebouw

Presentatrice Catja Edens gaat ook in deze aflevering door het gebouw en spreekt met verschillende bezoekers. Verder neemt Edens met John Tholen, hoofdconservator erfgoedcollectie een kijkje in de kluis van de Erasmuscollectie. Dit is de grootste Erasmuscollectie ter wereld met 3.000 oude boeken van én over Desiderius Erasmus geproduceerd vóór 1900. Inmiddels is deze collectie toegevoegd aan de Unesco werelderfgoedlijst.

Luister aflevering twee: ‘De toekomst van de bibliotheek, de bibliotheek van de toekomst.’

Volgende week de derde en laatste aflevering waar Catja Edens langsgaat bij het architectenteam van Rapp+Rapp en TenBrasWestinga om te praten over de tijdelijke bibliotheek aan de Librijesteeg. Luister hier de eerste aflevering terug.

Wat hebben we met jouw feedback gedaan?

Het voorlopig ontwerp voor de vernieuwing van de Centrale Bibliotheek is af. Het ontwerpteam maakte dankbaar gebruik van jouw inbreng. Zo’n 4.500 Rotterdammers gaven vorig jaar feedback op vijf mogelijke schetsontwerpen, waaronder het winnende ontwerp van de combinatie Powerhouse Company en Atelier Oslo Lundhagem. Maar wat hebben zij eigenlijk met jouw feedback gedaan? Architecten Nils Ole Brandtzæg en Albert Takashi Richters leggen uit hoe de inbreng van Rotterdammers terugkomt in hun ontwerp.

Driedelige podcastserie AIR over vernieuwing Centrale Bibliotheek: ‘De bibliotheek is een paleis voor het volk.’

Het oorspronkelijke idee van architectenbureau Van den Broek en Bakema kwam er nooit. Zij wilden op de begane grond van de bibliotheek een soort stad met kruisende straatjes en steegjes waar Rotterdammers elkaar konden ontmoeten.‘ Dat vertelt Joris Molenaar, architectuurhistorisch onderzoeker in de eerste aflevering van de driedelige podcastserie ‘Centrale Bibliotheek, op weg naar een nieuwe toekomst’ die AIR maakte in opdracht van de gemeente Rotterdam en de Bibliotheek Rotterdam.

Door de geschiedenis van het gebouw

Presentatrice Catja Edens gaat met Molenaar op pad door het gebouw waar hij vertelt over het oorspronkelijke ontwerp van begin jaren 80. Hij gaat uitgebreid in op de geschiedenis van het gebouw.  Volgens Molenaar wilden de architecten destijds een verbinding met de stad maken door woningen rond het gebouw te plaatsen en meerdere ingangen in plaats van één hoofdingang. ‘Maar de economische situatie in de jaren 80 was bepaald niet rooskleurig. Uiteindelijk is het ontwerp van Jaap Bakema en Hans Boot versoberd uitgevoerd.’

De bibliotheek van de toekomst

In deze aflevering gaat Catja Edens ook langs bij directeur-bestuurder van de bibliotheek Theo Kemperman. Hij neemt Edens mee naar plekken in de bibliotheek die niet meer helemaal van deze tijd zijn, zoals de kantoortuin voor medewerkers van de bibliotheek. ‘Hebben we deze ruimte daadwerkelijk nodig?’ vraagt hij zich af. Liever zou Kemperman deze ruimte teruggeven aan het publiek.

Kemperman vindt het prachtig dat de gemeente Rotterdam investeert in de toekomst van de bibliotheek met al haar veranderende functies. ‘Inmiddels is de bibliotheek zoveel meer dan boeken en boetes. Het is een paleis voor het volk. Hier kan iedereen terecht om te ontmoeten en ontspannen tot ontwikkelen en ondernemen.’

Tweede thuis

Ook hoort Edens van verschillende bezoekers – van boekenwurm tot voorleesmoeder – wat de bibliotheek voor hen betekent. Zo noemt Hismam die regelmatig in de bieb te vinden is voor een potje schaak, het zelfs zijn tweede thuis. Hij leert hier mensen kennen en maakt er zijn huiswerk voor het Taalcafé.

Luister aflevering 1 nu. In de tweede aflevering gaat Catja Edens in gesprek met de beoordelingscommissie om hun keuze voor het ontwerp van Powerhouse te bespreken. Ook schuift ze aan bij de ontwerpers van de nieuwe bibliotheek om alles over dit ontwerp te weten te komen. In de derde en laatste aflevering gaat Edens in gesprek met het architectenteam van Rapp+Rapp en TenBrasWestinga over de tijdelijke bibliotheek aan de Librijesteeg.

Informatiemarkt, talkshow en rondleiding over de vernieuwde Centrale Bibliotheek

Hoe ziet de vernieuwde Centrale Bibliotheek er over enkele jaren uit? Door wie hebben de architecten zich laten inspireren? En wat is het plan voor de tijdelijke huisvesting aan de Librijesteeg? Omdat het voorlopig ontwerp van de bibliotheek gereed is, organiseren we een informatiemarkt, een talkshow en een rondleiding, waar je antwoord krijgt op al je vragen over de vernieuwing van de Centrale Bibliotheek van Rotterdam.

Informatiemarkt dinsdag 13 juni

Tijdens de informatiemarkt kun je het ontwerp van de nieuwe Centrale Bibliotheek aan de Hoogstraat in detail bekijken. Ook is er informatie over de tijdelijke vestiging aan de Librijesteeg, waar de bibliotheek wordt gevestigd tijdens de verbouwing (najaar 2025 – najaar 2028). De ontwerpers en medewerkers van de bibliotheek en de gemeente zijn aanwezig om je vragen te beantwoorden. Er is geen vaste presentatie; je kunt binnenlopen op het moment dat het jou uitkomt tussen 16:00 en 20:00 uur.

  • Wat: Informatiemarkt voorlopig ontwerp
  • Wanneer: Dinsdag 13 juni, van 16:00 tot 20:00
  • Waar: Centrale Bibliotheek, op de begane grond bij de ‘Werkplaats Vernieuwing Centrale’.

Talkshow donderdag 15 juni

Ben jij benieuwd naar het ontstaan van het ontwerp en wil je alles weten over de visie van de architecten? Dan kun je op donderdag 15 juni terecht in het Bibliotheektheater voor de talkshow ‘De transformatie van de Centrale Bibliotheek van Rotterdam’. In deze talkshow in samenwerking met AIR hoor je van de beoordelingscommissie hoe zij de keuze voor het winnende ontwerp hebben gemaakt. Theo Kemperman, de directeur van de bibliotheek vertelt waar de vernieuwing aan moet voldoen voor de bibliotheek van de toekomst. En de architecten van Powerhouse Company, Atelier Oslo en Lundhagem leggen je uit hoe zij te werk gingen om tot dit ontwerp te komen. Toegang is gratis, maar meld je wel aan. Let op: de talkshow is deels Engels gesproken.

  • Wat: Talkshow: ‘De transformatie van de Centrale Bibliotheek van Rotterdam’
  • Wanneer: Donderdag 15 juni, 20:00 tot 21:30 (inloop vanaf 19:30 uur)
  • Waar: Bibliotheektheater
  • Aanmelden: via Eventbrite

Rondleidingen zaterdag 17 juni

Wil jij in de bibliotheek zelf zien en horen wat er precies gaat veranderen en waarom? Tijdens de Dag van de Architectuur krijg je die kans! Architect Albert Takashi Richters neemt je op zaterdag 17 juni mee voor een rondleiding in het huidige gebouw. Tijdens deze wandeling vertelt hij je alles over de ideeën achter het ontwerp en geeft hij alvast een doorkijk naar hoe de nieuwe bibliotheek er straks uitziet. Albert geeft 3 rondleidingen en er is plaats voor 20 deelnemers per rondleiding. Meld je dus wel aan.

  • Wat: Rondleiding door de Centrale Bibliotheek door architect (3x)
  • Wanneer: Zaterdag 17 juni, 10:15 – 11:30, 12:45 – 14:00 en 14:45 – 16:00 uur
  • Waar: Centrale Bibliotheek, op de begane grond bij de ‘Werkplaats Vernieuwing Centrale’
  • Aanmelden: via Eventbrite

Deze rondleidingen zijn onderdeel van de Rotterdamse Dag van de Architectuur. Er is deze dag nog veel meer te doen in de stad. Bekijk het programma.

Het voorlopig ontwerp voor de nieuwe Centrale Bibliotheek is af!

Het voorlopig ontwerp voor de nieuwe Centrale Bibliotheek is af en aangeboden aan de gemeenteraad van Rotterdam. Zij bespreken het ontwerp waarschijnlijk nog voor de zomer. Je bent van harte welkom om op dinsdag 13 juni van 16.00 tot 20.00 uur de plannen te komen bekijken tijdens de informatiemarkt in de bibliotheek.

Het voorlopig ontwerp van de vernieuwing bestaat uit twee onderdelen: het voorlopig ontwerp van de Nieuwe Centrale Bibliotheek aan de Hoogstraat én de tijdelijke huisvesting aan de Librijesteeg. Aan de gemeenteraad wordt het besluit gevraagd om het benodigde geld beschikbaar te stellen. Na dit besluit, werken we het voorlopig ontwerp uit tot een definitief ontwerp. Het definitieve ontwerp van de tijdelijke huisvesting is komend najaar al gereed; het definitieve ontwerp van de vernieuwde Centrale Bibliotheek eind dit jaar.

Huiskamer van de stad

Het ontwerpteam van Powerhouse Company, Atelier Oslo en Lundhagem werkte het voorlopig ontwerp van de nieuwe Centrale Bibliotheek uit op basis van het schetsontwerp dat zij vorig jaar presenteerden en waarbij ook 5.000 Rotterdammers betrokken waren. Uitgangspunt van het ontwerp is de bibliotheek als aantrekkelijke huiskamer van de stad. Het gebouw blijft behouden als cultuurhistorisch icoon, maar wordt aan de binnenzijde lichter en geschikter gemaakt voor ontmoetingen. Het geheel wordt niet alleen een collectie van boeken, maar vooral een collectie dynamische ruimtes voor een kleurrijke collectie Rotterdammers. Iconische kenmerken als de gele buizen, glazen waterval en het blauwe magazijn blijven behouden en worden versterkt. Aan alle zijden komen ingangen en in de kelder komt een fietsenstalling met ruimte voor 1.500 fietsen.

Ook de buitenruimte van de Centrale Bibliotheek richten we opnieuw in. Het ontwerpproces hiervoor loopt op dit moment nog en is daarom ook geen onderdeel van het voorlopig ontwerp.

TenBrasWestinga ontwerpt tijdelijke Centrale Bibliotheek

Gemeente Rotterdam en Bibliotheek Rotterdam hebben architectenbureau TenBrasWestinga opdracht gegeven voor het interieurontwerp van de tijdelijke Centrale Bibliotheek. Tijdens de verbouwing van de Centrale Bibliotheek in 2026 t/m 2028 verhuist de vestiging tijdelijk naar de Librijesteeg. De huidige kantoorruimte op deze locatie wordt opnieuw ingericht om de bibliotheek en al haar bezoekers te kunnen ontvangen. Dat gebeurt volledig circulair.

Het volledige aanbod van de Centrale Bibliotheek verhuist mee naar de tijdelijke vestiging en iedereen blijft welkom. Zo komen bijvoorbeeld alle 628 studieplekken terug en is de ambitie zelfs dit aantal te vergroten. Er zijn wel wat aanpassingen nodig aan het gebouw. Bijvoorbeeld om te zorgen dat de 1,4 miljoen jaarlijkse bezoekers van de Centrale Bibliotheek zich prettig en snel door het gebouw kunnen bewegen. Een opvallende verandering is het vergroten van de entree. “Een van de redenen dat we voor TenBrasWestinga hebben gekozen, is hun interieurplan voor de vergrootte entree. Die trekt mensen echt naar binnen.” vertelt projectmanager Ronald van Herp. “De ingang zit straks in een soort steegje, dus het is wel belangrijk dat mensen ons weten te vinden.”

100% hergebruik

Het architectenbureau uit Amersfoort onderscheidde zich echter het meest door hun volledig circulaire aanpak. “We zien het als onze taak het interieur te ontwerpen met elementen uit het bestaande gebouw. Ontbrekende elementen worden via de circulaire (bouw)markt aangeschaft.” zegt architect Maaike Westinga. Voor de inrichting van de tijdelijke vestiging gebruiken we straks dus alleen bestaande meubels en materialen. Zo zorgen we ervoor dat er geen nieuwe middelen gemaakt hoeven te worden die we maar een paar jaar zouden gebruiken. Wel zo duurzaam.